Mua máy nén khí không dầu – Những điều cần biết
Máy nén khí không dầu là thiết bị không thể thiếu trong nhiều ngành nghề, nó phổ biến và được sử dụng rộng rãi từ gia đình cho tới quy mô công nghiệp. Trong các ngành nghề đặc thù như dược phẩm, thực phẩm, y tế và sản xuất điện tử thì yêu cầu về chất lượng khí nén rất khắt khe, nên lựa chọn máy nén khí không dầu là điều chắc chắn. Tuy nhiên, có phải chỉ sử dụng máy nén khí không dầu là đủ để đáp ứng về chất lượng khí nén trong các ngành này?
Trước khi mua máy nén khí không dầu bạn cần biết những thông tin gì để có thể mua được loại phù hợp và tối ưu nhất cho công việc của mình? Bạn có thực sự hiểu về máy nén khí không dầu? Liệu có phải máy nén khí không dầu sẽ cho ra khí nén sạch 100% không?
Máy nén khí không dầu là gì?
Máy nén khí không dầu được thiết kế để nén không khí mà không cần sử dụng dầu trong buồng nén. Trên thị trường hiện nay có nhiều loại máy nén khí không dầu, mỗi loại có nguyên lý hoạt động và ứng dụng riêng biệt.
Một số máy nén khí không dầu sử dụng nước hoặc Teflon để bảo vệ các bộ phận, đồng thời cho phép chúng di chuyển trơn tru mà không cần sử dụng chất bôi trơn gốc dầu. Một số thiết kế máy nén không dầu khác lại có cơ chế loại bỏ sự tiếp xúc giữa kim loại với kim loại trong buồng nén, vì vậy không cần bôi trơn. Hoặc, có loại máy nén khí không dầu nhưng dầu lại được sử dụng cho các bộ phận truyền động và dầu đó sẽ được cách ly hoàn toàn khỏi luồng khí nén.
Máy nén khí không dầu được sử dụng phổ biến đến nỗi ta có thể dễ dàng bắt gặp nó trong nhiều ứng dụng xung quanh đời sống, như bạn có thể dễ dàng thấy một gia đình dùng máy nén khí không dầu mini phun sơn cho một dự án DYI gì đó của họ – hoặc bạn đi vào phòng khám nha khoa cũng sẽ thấy máy nén khí không dầu được sử dụng cho một số dụng cụ nha khoa khí nén… Trong các ngành công nghiệp như chế biến thực phẩm và dược phẩm, nơi không cho phép nhiễm bẩn sản phẩm, máy nén khí không dầu chắc chắn phải được sử dụng.
Nói chung, máy nén khí không dầu phổ biến cả trong công nghiệp lẫn sử dụng gia đình, thậm chí không thể thiếu trong những yêu cầu công việc đặc thù. Tuy nhiên không phải ai cũng biết công việc của mình thực sự cần loại máy nén khí nào và có nhiều câu hỏi thắc mắc nên sử dụng máy nén khí không dầu và có dầu.
Cách chọn máy nén khí không dầu phù hợp
Máy nén khí không dầu cũng giống như máy nén khí có dầu, nó khá đa dạng về chủng loại máy, công suất và kích cỡ, dưới đây là một số gợi ý để chọn máy nén phù hợp:
Nhu cầu sử dụng khí nén của bạn là ít hay nhiều, bạn dùng khí nén cho công việc gì, liên tục hay ngắt quãng? Bạn dùng khí nén cho công cụ nào, số lượng công cụ bạn dùng cùng một lúc? .v.v. Là những câu hỏi quan trọng trong việc chọn mua một chiếc máy nén khí không dầu phù hợp.
Ví dụ bạn dùng khí nén cho:
- Gia đình: Bơm lốp xe, xịt bụi, vệ sinh đồ đạc, phun sơn, DIY nhỏ… Thường cần máy nhỏ gọn, công suất vừa phải, như các dòng máy nén khí không dầu mini từ 0.75hp tới 2hp là phù hợp, dung tích dưới 25l.
- Y tế, nha khoa: Cung cấp khí cho các thiết bị sử dụng khí nén trong y tế, ghế nha khoa. Yêu cầu khí nén tuyệt đối sạch, độ ồn thấp. Ví dụ các tiệm nha khoa nhỏ có thể cần đến máy nén công suất 1hp – 3hp, dung tích < 50L.
- Thực phẩm, dược phẩm: Trong ngành thực phẩm, dược phẩm dùng để vận hành dây chuyền, đóng gói, yêu cầu khí sạch chuẩn ISO và dĩ nhiên trong ngành này tùy theo quy mô nhỏ hoặc lớn, máy nén khí được dùng cũng phải có công suất tương ứng, dạng công nghiệp và có thể lên tới hơn trăm hp.
- Điện tử: Vệ sinh linh kiện, vận hành máy móc chính xác cần đến máy nén khí không dầu để không làm hư hại sản phẩm. Ví dụ đối với xưởng sản xuất linh kiện điện tử quy mô vừa thì có thể cần đến máy nén khí trục vít không dầu với công suất từ 7.5 HP (5.5 kW) đến 30 HP (22 kW).
- Phun sơn, quảng cáo: Phun sơn mỹ thuật, yêu cầu bề mặt sơn mịn, không lẫn tạp chất. Phun sơn xe máy, đồ nội thất hoặc xưởng quảng cáo quy mô lớn có thể cần máy nén khí piston hoặc trục vít nhỏ công suất từ 3 HP (2.2 kW) đến 7.5 HP (5.5 kW) với bình chứa từ 50 lít trở lên.
- Công nghiệp nhẹ, xưởng nhỏ: Vận hành các dụng cụ cầm tay dùng khí nén (súng bắn đinh, vặn vít), thổi khuôn nên cân nhắc máy nén khí trục vít công suất nhỏ từ 7.5 HP (5.5 kW) đến 15 HP (11 kW) để đảm bảo hoạt động liên tục và ổn định hơn.
Bạn nên nhớ một mẹo trước khi chọn máy nén khí là quan tâm đến thông số lưu lượng khí – Lưu lượng phải lớn hơn hoặc bằng tổng lưu lượng khí tiêu thụ của tất cả các thiết bị khí được sử dụng cùng một lúc. Cộng thêm một khoảng dự phòng 20 -25% để bảo không bị thiếu hoặc sụt áp.
Ngoài ra, bạn cần lưu ý về các yếu tố khác như thương hiệu, nhà cung cấp, thời gian bảo hành .v.v.
Nhược điểm của máy nén khí không dầu là gì?
Máy nén khí không dầu đã phát triển theo thời gian, ngày càng hiện đại và được tối ưu để đem lại hiệu suất tốt nhất, tuy nhiên, nó cũng chưa được khắc phục triệt để và vẫn còn một số nhược điểm không được bằng với máy nén khí có dầu.
Tuổi thọ thường thấp hơn máy có dầu: Do thiếu lớp bôi trơn từ dầu, các bộ phận như piston, xi lanh hoặc vòng bi dễ bị mài mòn hơn. Thường những vật liệu cấu tạo phải đặc biệt chống mài mòn, nhưng vẫn không bền như máy có dầu trong điều kiện làm việc khắc nghiệt.
Giá thành cao hơn: Máy nén khí không dầu thường đắt hơn so với máy có dầu cùng công suất, do yêu cầu vật liệu cao cấp và công nghệ sản xuất phức tạp hơn.
Hiệu suất có thể thấp hơn: Do ma sát cao hơn và thiếu bôi trơn, hiệu suất nén khí có thể không bằng máy có dầu, đặc biệt trong các ứng dụng công suất lớn. Ví dụ như máy nén khí trục vít có dầu của một hãng, loại công suất cao có thể rơi vào khoảng 500hp, nhưng đối với máy nén không dầu thì chỉ tầm khoảng 300hp là hết mã. Máy nén khí không dầu khó kiểm soát nhiệt và độ bền ở công suất lớn. Khi công suất càng cao, ma sát và nhiệt càng lớn → không có dầu làm mát và bôi trơn → nhanh hỏng → khó đảm bảo độ bền.
Khả năng làm việc liên tục kém hơn: Máy không dầu thường phù hợp cho các chu kỳ hoạt động ngắn hoặc vừa phải. Nếu chạy liên tục hoặc tải nặng, dễ sinh nhiệt và hỏng hóc.
Chi phí bảo trì cao nếu hỏng: Dù được cho là “ít bảo trì bảo dưỡng” hơn máy nén khí có dầu, nhưng khi có sự cố thì việc sửa chữa thường tốn kém hơn do giá thành linh kiện. Xem thêm: Bảo dưỡng máy nén khí không dầu
Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật tân tiến, những model máy nén khí không dầu công nghiệp cao cấp và dùng cho các ứng dụng đặc biệt – thì những nhược điểm kể trên gần như là không có và có thể sánh ngang với máy nén khí có dầu về một số mặt. Tuy nhiên, những nhược điểm như giới hạn về công suất, giá thành thì vẫn không thể bằng so với máy nén khí có dầu.
Những câu hỏi về máy nén khí không dầu
Bạn có thực sử hiểu về máy nén khí không dầu? Dưới đây là những câu hỏi và lầm tưởng thường thấy của mọi người về nó:
Máy nén khí không dầu không sử dụng dầu?
– Máy nén khí không dầu là 100% sẽ không sử dụng là hiểu nhầm khá phổ biến của nhiều người. Thực tế thì máy nén khí không dầu vẫn có thể sử dụng dầu ở một số bộ phận, điều cần nhấn mạnh và hiểu rõ là nó chỉ không sử dụng dầu trong buồng nén là điều chắc chắn.
Một số bộ phận khác của máy như vòng bi, động cơ,… vẫn cần dầu bôi trơn để vận hành êm ái tuy nhiên thì dầu này sẽ được thiết kế để không tiếp xúc với khí nén, không gây ra ô nhiễm.
Cũng có loại máy nén khí không dầu 100%, nó sẽ không dùng dầu ở bất kỳ đâu trong hệ thống, tuy nhiên thì nó ít phổ biến hơn và giá thành cũng đắt đỏ.
Máy nén khí không dầu có thể chạy liên tục không?
Câu trả lời là: Có thể và không thể – vì còn phụ thuộc vào nó là máy nén khí không dầu loại gì.
Ví dụ như dòng máy không dầu mini hoặc piston thì cũng như máy nén khí có dầu, nó sẽ không có khả năng hoạt động liên tục do thiết kế và cũng do không có dầu bôi trơn nên máy dễ nóng, để mà cho máy chạy liên tục ở các dòng này sẽ dẫn đến hỏng hóc đầu nén.
Dòng máy nén khí trục vít không dầu được thiết kế để vận hành ổn định và có khả năng hoạt động liên tục 24/7.
Máy nén khí không dầu cung cấp khí nén đạt tiêu chuẩn Class 0?
Để trả lời cho câu hỏi này bạn cần hiểu Class 0 là gì. Class 0 là cấp độ sạch khí nén cao nhất theo tiêu chuẩn ISO 8573-1 (về độ tinh khiết của khí nén). Class 0 đảm bảo khí nén hoàn toàn không chứa dầu dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả dạng hạt, sương hay hơi. Đây là yêu cầu bắt buộc trong các ngành đặc thù như dược phẩm, thực phẩm, y tế hoặc điện tử cao cấp, nơi chỉ một lượng dầu rất nhỏ cũng có thể gây hỏng hóc hoặc nhiễm bẩn sản phẩm.
Máy không dầu loại phổ thông hoặc dân dụng thường chỉ đảm bảo “không lẫn dầu trong khí nén”, nhưng chưa chắc đã đạt đến Class 0. Để đạt Class 0, máy phải được thiết kế và kiểm định nghiêm ngặt bởi nhà sản xuất theo ISO 8573-1.
Chính vì vậy, khi một máy nén khí được ghi là khí nén sạch 100%, thì phải được thiết kế và kiểm định nghiêm ngặt bởi nhà sản xuất theo ISO 8573-1.
Máy nén không dầu đắt hơn có dầu?
Đúng, máy nén khí không dầu sẽ đắt hơn có dầu nếu so sánh giữa hai loại có cùng công suất. Sự chênh lệch về giá có thể khá lớn tùy theo công nghệ và công suất, công suất càng cao thì sự chênh lệch càng lớn.
Tuy nhiên, chi phí này là cần thiết nếu bạn cần khí nén sạch không nhiễm dầu, và muốn tránh rủi ro nhiễm dầu trong sản phẩm hoặc hệ thống thiết bị. Nếu nhu cầu sử dụng không yêu cầu khí sạch, máy có dầu sẽ là lựa chọn kinh tế và hiệu quả hơn.
Máy nén khí là nguồn ô nhiễm khí nén chính?
Ô nhiễm khí nén sẽ đến từ rất nhiều thứ, máy nén khí không phải là nguồn ô nhiễm khí nén duy nhất, không phải bạn khắc phục được máy nén khí của bạn sạch rồi thì chắc chắn khí nén đầu ra cũng sạch như vậy.
Ngoài máy nén – là một trong những nguồn ô nhiễm chính ra thì còn có các nguồn khác như: Không khí môi trường hút vào, ống dẫn, bình chứa, bộ lọc, máy sấy bị hỏng.
Để đảm bảo khí nén sạch, cần kiểm soát toàn bộ hệ thống – từ nguồn hút khí đến đường ống, thiết bị xử lý và bảo trì định kỳ.
Xem thêm: Làm thế nào để cải thiện chất lượng khí nén?
Máy nén khí không dầu không bền?
Máy nén khí không dầu chỉ không bền bằng máy nén khí có dầu – chứ không có nghĩa là nó không bền.
Với sự cải tiến của công nghệ thì máy nén khí không dầu cũng đã được cải tiến rất nhiều để đảm bảo độ bền lâu dài, sự mài mòn được giảm bớt và chất lượng xứng đáng với số tiền mà mọi người bỏ ra.
Bạn nên lưu ý những yếu tố bên ngoài như độ ẩm, bụi bẩn có thể ảnh hưởng khá tiêu cực đến các bộ phận của máy nén khí không dầu. Nhiệt độ phòng quá cao cũng sẽ ảnh hưởng đến đầu nén dễ gây quá nhiệt.
